2020 (nr 79 september) Two of a kind.

Two of a kind.

In mijn vorig brief beschreef ik de uitdaging om een lunch in de open lucht met 26 gasten real time in verf vast te leggen. Spannend en geweldig om te doen. Uiteindelijk heb ik twee schilderijen gemaakt.

Eén redelijk realistisch, met herkenbare personen in de werkelijke omgeving.


olieverf op doek, 100 x 80 cm

En éen als impressie (of expressie?) van het samenzijn, abstracter.


olieverf op doek, 100 x 80 cm

Ik ben heel benieuwd welk schilderij jouw voorkeur heeft. En waarom. Wat je er überhaupt van vindt. Mail me dat graag.

En wat superleuk is: ze zijn allebéi gekocht!
En ook: het volgende etentje dient zich al aan, weliswaar met een kleiner gezelschap, maar evengoed weer een fijne klus.

Groet,
Willy

PS.1
De leden van de Zwolse kunstenaarsvereniging “Palet” exposeren in de Grote Kerk in Zwolle (Het Academiehuis) van 2 tot en met 19 september. Deze Zomertentoonstelling is ruim van opzet (de coronaregels worden uiteraard in acht genomen). Heel fijn om weer werk te kunnen laten zien. Je bent van harte welkom. Als je me daar wilt treffen: ik ben er in ieder geval a.s. donderdag van 16.00 tot 17.00 uur en op woensdagmiddag 9 september van 14.00 tot 17.00 uur. Zie ook hiernaast in de agenda. 

PS.2
Voor wie de laatste jaren ook verslingerd is geraakt aan het beluisteren van podcasts – ideaal tijdens die dagelijkse 10.000 stappen 😉  heb ik een tip: een interview van Siegfried Woldhek door Gijs Groenteman (klik hier, of zoek in je podcast-app op je smartphone). Relaxte man, die Woldhek, en een fantastische tekenaar/schilder natuurlijk. Heb jaren geleden een workshop bij hem gevolgd (aanrader!) en van hem geleerd (hij zegt het nu ook weer in het interview) dat een portret altijd over drie mensen gaat: degene die geportretteerd wordt, de maker en de kijker. Zo is het -en dat maakt het schilderen van een portret direct 2/3 makkelijker 😉
Er is nog plaats voor 1 deelnemer bij de workshop portretschilderen in mijn atelier op 12 sept. Zie hiernaast in de agenda.

2020 (nr 78 augustus) A different kettle of fish.

Een zomerse dag, een feestelijke lunch, leuke mensen in een prachtige omgeving. En dat dan vastleggen in verf. Welke schilder zegt nee tegen zo’n uitdaging?

Natuurlijk had ik bedacht dat die 26 gasten zouden bewegen, eten, drinken, praten, opstaan en ergens anders zouden gaan zitten. Maar ach, hoe vaak heb ik al niet plein air geschilderd in allerlei omstandigheden? Midden tussen de drommen toeristen in centrum Amsterdam, in wind en regen aan de Noordzee, tussen de muggen en mieren in het verzengend hete Toscaanse heuvelland. Nou dan. Gewoon doen dus. En er achter komen dat dit wel a different kettle of fish is.


Die beweeglijkheid blijkt nog niet eens het grootste probleem, veel lastiger is dat je nergens goed zicht hebt. Als je met je ezel aan de kopse kant van zo’n lange tafel staat, zit iedereen achter elkaar en zie je alleen de voorste personen. Ga je iets schuin staan naar links of rechts, dan zie je alleen ruggen.

Maar hé, zelfs Renoir schilderde zijn ‘Lunch van de roeiers’ uiteindelijk grotendeels in zijn atelier (ruim een jaar werkte hij er aan), waar vrienden en bekenden in alle rust voor hem als roeiers poseerden… Is dat vals spelen? Of gewoon een slimme zet? Ik ben in ieder geval nu voor deze opdracht in mijn atelier aan het werk met alles wat ik verzameld heb: de zegen van Renoir, de sensatie van de beleving van die dag in mij opgeslagen, mijn op locatie geschilderde opzet, plus een aantal foto’s, die ik heb geprint en geknipt en geplakt tot een compositie waar ik iets mee kan.

In mijn volgende brief laat ik je de resultaten zien.
Voor nu deel ik graag mijn ervaring in de vorm van een aantal praktische tips voor de schilders die zich uitgedaagd voelen:

1. Bedenk dat je buiten niet verder komt dan het schilderen van een impressie. Kies een paar mensen uit die je herkenbaar schildert, de overigen worden toetsjes en vlakjes en kleur zonder specifieke vorm.
2. Gebruik een atelierezel i.p.v. een veldezel.
3. Plaats twee doeken van hetzelfde formaat op je ezel achter elkaar, zodat het licht niet door je doek schijnt (heb je gelijk een reservedoek).
4. Gebruik een groot formaat werktafel en neem ruim voldoende spullen mee (terpentine, oude lappen, klemmen etc.). Vergeet niet je spiegeltje en je venster (zonder ben je verloren) en een lange lat, voor richtingen, heel fijn om zo’n eindeloze tafel er met een snelle rechte lijn op te zetten.
6. Maak veel foto’s om daarmee in je atelier door te kunnen schilderen.
7. Begin uitgerust, kom (veel) vroeger dan de gasten om je werkplek in te richten, drink niet mee met het gezelschap 😉 en tot slot: enough is enough, stop als de energie op is.

‘Plein-air painting is not a spectator sport, and it’s not a team effort. It’s the discipline of discovering yourself as you try to unravel the magic.’ (Skip Whitcomb)

 

Groet,
Willy

PS. Er zijn nog een paar plekken om deel te nemen aan de workshops; beginner of gevorderde, je bent welkom. Zie de agenda hiernaast.

2020 (nr 77 juli) De vragen koesteren.

De vragen koesteren.


olieverf op paneel, 80 x 122 cm.

Onderstaand gedicht werd mij aangereikt en ik vind het prachtig. Daarom deel ik het graag met jullie. Het sluit mooi aan op mijn vorige brief over zoeken en vinden, waar ik veel reacties op kreeg. Die zoektocht hoort natuurlijk niet alleen bij mij. Er zijn meer mensen die veel en vaak vragen stellen, nadenken, zoeken naar antwoorden, sneller willen soms, dan het gaat. Maar men moet geduld hebben, de zomer komt alleen voor de geduldigen! Moeilijk, want ik voel urgentie, in plaats van eeuwigheid voor me. En toch, het laat zich niet afdwingen. Lees Rilke:

Ongestoorde ontwikkeling

Men moet de dingen
de eigen stille
ongestoorde ontwikkeling laten
die diep van binnen komt.
Die door niets gedwongen of versneld
kan worden.

Alles in het leven is groeien
en vormt zich,
rijpt zoals de boom,
die zijn sapstroom niet stuwt
en rustig in de lentestormen staat,
zonder de angst
dat er straks geen zomer zal komen.

Die zomer komt toch!
Maar slechts voor de geduldigen
die leven alsof de eeuwigheid voor hen ligt,
zorgeloos,
stil en weids.

Men moet geduld hebben
met onopgeloste zaken in het hart
en proberen de vragen zelf te koesteren
als gesloten kamers
en als boeken
die in een zeer vreemde taal geschreven zijn.

Het komt erop aan alles te leven.
Als je de vragen leeft,
leef je misschien langzaam maar zeker,
zonder het te merken,
op een goede dag
het antwoord in.

(Dit gedicht is postuum samengesteld aan de hand van een brief van Rainer Maria Rilke aan de dichter Franz Xaver Kappus)

 

Groet,
Willy

2020 (nr 76 juni) Aankomst ver en ver te zoeken

Productieve maanden zijn het, in mijn atelier; vanwege corona weinig afleiding. Dat betekent veel tijd om te experimenteren, oude niet-afgemaakte doeken aanpakken, nieuw werk opzetten, en dóórschilderen. Met daartussen ook momenten om te reflecteren: zitten en kijken naar mijn onderhanden werk. Ik stel mezelf vragen: waar valt mijn oog het eerst op, wat doen de kleuren met elkaar, klopt de compositie, hoe lopen de richtingen, hoe kan ik dat sterker maken, zit het tonaal goed in elkaar, waarom is het saai, wat moet er bij, of is er iets overbodig, waar kan het preciezer? Zelf vragen stellen is tot daar aan toe, zelf antwoorden geven is knap lastig, al mag ik alles zeggen 😉  Maar klòpt het ook, wat ik tegen mij zeg? Weet ik veel! Ik probeer ook maar gewoon mezelf vooruit te helpen. Hetgeen soms een averechts effect heeft.

En wanneer ik dan zo’n beetje alle poten onder mijn ezel vandaan heb gezaagd en weer eens op de bodem van de schilderput ben beland, eet ik een appeltje in de zon in de tuin van de oude ambachtsschool en bedenk dat het leven, ook wanneer het schilderen stagneert, zo ongelooflijk de moeite waard is. En dat deze eeuwige zoektocht kennelijk bij mij hoort.

Ik mijmer nog wat over de woorden van Rutger Kopland: ‘Wie wat vindt, heeft slecht gezocht.’
En over de laatste regels van het gedicht ‘Ruimtevrees’ van Marjoleine de Vos.
Ruimtevrees

Achter weilanden weiden, daar weer achter
dijken, zee en Zweden. Waar zou je heen?
De blik verliest je met zichzelf in ruimte
waar aankomst ver en ver te zoeken is.
Niet voor de woerd die plotseling en onbedaarlijk
groen het zonlicht en je oog in zwemt.
Kijk bij je voet, maant hij, waar speenkruid
bloeit, de lucht gespiegeld blauw is in het diep.
Voel warmte op je neus, zie ’t vroege blad
van vlier. Je keek te ver. Dat wat je zoekt is hier.

***
Helaas kan er -nog- niet realtime geëxposeerd worden. Wel heb ik mijn website bijgewerkt met nieuw werk, en ik nodig je van harte uit te kijken in mijn portfolio (klik hier). Je kunt ook een afspraak maken om in mijn atelier schilderijen te zien. Coronaproof. Bel of mail me, reacties zijn altijd welkom..
Groet,
Willy

2020 (nr 75 mei) Niet spreken met de piloot.


Corona-tijd, olieverf op doek, 40 x 50 cm.

In deze stilte-tijd pak ik af en toe een kunstboek uit mijn atelier, meestal gekocht na een expositie die ik geweldig vind. De realiteit is dat ik zo’n boek na aankoop thuis doorblader, vervolgens ergens neerleg omdat ik er nog verder in wil kijken, en uiteindelijk zet ik het dan vaak ongelezen in de kast. Soms pak ik het opnieuw om bepaalde schilderijen te bekijken of iets te laten zien tijdens een workshop. Maar nu ben ik sommige van die boeken echt aan het lezen, en dat is wel een aanrader. Niet om alles te onthouden en als een wandelende encyclopedie met feiten te kunnen strooien, maar om inzicht te krijgen in het werk en het leven van die persoon. Nog meer te genieten van wat gecreëerd is.

Het geeft natuurlijk niet op alle denkbare vragen antwoord. Toen Picasso werd gevraagd naar zijn theoretische uitgangspunten bij het maken van zijn kubistische werken antwoordde hij: ‘Spreken met de piloot is ten strengste verboden.’

Hij moest er niets van hebben, van dat getheoretiseer. Hij zei ook: ‘Als ik wist wat kunst was, zou ik het voor me houden.’ En bedankt!

Als je niet van lezen houdt, kan je ook documentaires en films kijken. Bijvoorbeeld ‘Krabbe zoekt Picasso’ is nog steeds te zien (klik hier). Die zoektocht is zeer de moeite waard om voor te gaan zitten, net als de series over Van Gogh, Gauguin en de lopende uitzendingen van ‘Krabbe zoekt Chagall’. Allemaal op NPOStart. .

Ik doe op deze manier ook ideeën op voor mijn eigen werk. Haal mezelf uit mijn comfortzone. Probeer van alles uit. Het in eenzaamheid en zonder afleiding gestaag doorwerken in mijn atelier komt het schilderen ten goede, merk ik. Dat dan wel.

Reacties zijn welkom, ik ben benieuwd hoe het jou vergaat in deze Corona-tijd.

Groet,
Willy

2020 (nr 74 april) Niets duurt voort behalve verandering.

Niets duurt voort behalve verandering.

Heraclitus (Grieks filosoof, 540 – 480 v. Chr.)


olieverf op paneel, detail..

Mijn brief van de vorige maand schreef ik in het kader van die prachtige one-liner van Jules Deelder: ‘De omgeving van de mens is de medemens’ (klik hier als je die na wilt lezen). Nog steeds helemaal mee eens, maar de realiteit ziet er anders uit nu. Zoveel mogelijk uit de buurt blijven van je medemens, is het devies.

Veel mensen zijn van slag. De situatie lijkt onwerkelijk. Eerst waren het nog verhalen, inmiddels gaat het ook om bekenden. Corona is ver weg en dichtbij.

Qua werk ploft – en niet alleen voor mij als zzp-er – de boel in elkaar. Heel jammer, de vaart zat er zo mooi in met verschillende portretopdrachten, workshops, modelschilder-afspraken, koop-en uitleenopties, en exposities op stapel. Ik zat fijn in de flow, genietend van wat er zoal op me afkwam. De agenda is leeg nu.

Stephen Hawking zei: Intelligence is the ability to adapt to change. 

Laten we ons zonder veel kabaal aanpassen aan de veranderde omstandigheden. Af en toe stilstaan bij de enorme impact die deze crisis heeft op het leven van sommigen. En, indachtig Jules Deelder: ons bekommeren om onze medemens.

Het goede nieuws is dat het erop lijkt dat dat iedereen aardig lukt.
Groet, Willy

PS.   En voor de schilders onder ons: die kwast oppakken en aan de slag!

PSS. En voor de zorgverleners en al die anderen die zich helemaal uit de naad werken nu: dankjewel! En sterkte!

2020 (nr 73 maart) De omgeving van de mens is de medemens.

De omgeving van de mens is de medemens.


olieverf op doek, 40 x 30 cm.

Ik wou dat ik dat bedacht had, maar het is van Jules Deelder. Hangt in Rotterdam op een pand aan de Nieuwe Binnenweg.

Dat wordt mijn schildersmotto de komende tijd. Eigenlijk is dit altijd een rode draad voor me geweest: het belang van in relatie zijn met je medemens. Daarin zit vervulling en verbondenheid. Waarmee ik niet zou durven beweren dat ik ieder medemens even leuk vind 😉 Maar wat moet je in je eentje, uit contact met medemensen, in een ‘onbewoonde’ wereld? Dan heb je dus gelijk over alles (saai!), word je niet gestimuleerd, nooit uitgedaagd, en leef je in je eigen vicieuze cirkels.

Juist de aanwezigheid en de invloed van andere mensen in je leven maken je leven zo de moeite waard. Humor, troost, stilte, competitie, erotiek, creativiteit; alles zou anders zijn als er geen medemensen waren om dat mee te beleven. En willen we niet allemaal gezien en erkend worden, in wie we zijn, wat we voelen, en hoe we ons best doen? Dat hoeft niet perse in het groot, kan gewoon in kleine kring. De mensen die zeggen: nee hoor, maakt mij niet uit, ik heb echt niemand nodig… Geloof jij dat?

Ingewikkeld is het natuurlijk soms ook, of frustrerend, als iemand zich zo anders uit of gedraagt dan jij, en je elkaar werkelijk niet (meer) begrijpt. En verschrikkelijk verdrietig, wanneer je dierbare mensen moet missen. Ook dan heb je medemensen nodig, niet voortdurend fysiek om je heen, maar wel de wetenschap dat ze er voor je zijn wanneer jij daar aan toe bent.

Hoe dan ook, het is -gelukkig- een waarheid als een koe: de omgeving van de mens is de medemens!

Dat ga je zien de komende tijd in mijn schilderijen.

Groet,

Willy

PS. Er is nog plaats in de workshop op 21 maart a.s.
Zie hiernaast in de agenda. 

2020 (nr 72 februari) Vriendenclubjes zijn het ergst.

Vriendenclubjes zijn het ergst.


Portretjes zussen M. olieverf op linnen, 40 x 50 cm.

Het blijft fijn, portretten schilderen. Naar de waarneming, zoals dat heet. Dus niet -uitsluitend- van een foto. De vertaalslag van 3-dimensionaal (het model in de ruimte) naar 2-dimensionaal (het doek, waarop het schilderij van die persoon) wil ik als schilder zelf maken. Dat aspect is juist heel spannend. Als je een foto na-schildert heeft de fotograaf die vertaling al gemaakt. Ik mis dan informatie, niet alleen in het beeld maar ook in sfeer en karakter: wie is die persoon die ik schilder? Iets daarvan wil je graag terugzien: een portret is meer dan een nageschilderde foto. Vind ik.

Naast het schilderen waren er de nodige activiteiten in januari jl. Er was de grote jaarlijkse Atelierverkoopdag in Doas. Druk bezocht. Fijn. Leuke gesprekken, nieuwe opdrachten, goede verkoop, doorstroming, reuring, bekendheid. Dank aan alle bezoekers.

Ook zeer geslaagd waren de workshops en inloopateliers van de afgelopen tijd. Hier een paar foto’s.

   

   
Misschien heb je zin om ook eens een keer met je gezin of met een paar vrienden een workshop schilderen te volgen. Dat kan op afspraak en op maat. Klik hier voor meer informatie.

Daarentegen: ‘vriendenclubs zijn het ergst’, zegt Rob van Koningsbruggen in de documentaire die zeer de moeite waard is om voor te gaan zitten (ca.15 min, zie hiernaast in de agenda voor de link). ‘Als je in vriendenclubs verzeild raakt, dan ben je als kunstenaar verloren.’ En uitspraken als: ‘Een goed schilderij, daar zit altijd licht in.’ En: ‘Een schilderij moet kunnen rijpen en rotten.’

Tot slot nog iets heel anders. Zondag as. 9/2 ga ik naar een bijzonder diner: een denkdiner, georganiseerd door een filosoof die ook beeldend kunstenaar is (of andersom?). De vraag die centraal zal staan: hoe leef je een goed leven? Ik ben heel benieuwd wat dit samenzijn gaat brengen. Er is nog plaats, dus als je er bij wilt zijn klik hier voor meer informatie en aanmelding.

Groet,

Willy

PS.
zaterdag 8 februari inloopatelier met model Ilse.
Zie de agenda voor meer informatie.

2020 (nr 71 januari) Ze komt terwijl we werken

Ze komt terwijl we werken…

   
Te koop tijdens de komende Atelierverkoopdag met 50% korting.

En dan is het alweer half januari 2020. Wat zal dit jaar brengen? Geen idee natuurlijk. Terugkijken is iets concreter: wat bracht 2019 mij als schilder?

  • Een aantal mooie portretopdrachten, waarbij ik altijd blij ben met het in mij gestelde vertrouwen.
  • Fantastische schilderweek in Toscane, onder de fijne begeleiding van Herman Tjepkema.
  • Exposities van mijn schilderijen op locaties her en der in den lande, met natuurlijk mijn deelname aan De ZomerExpo in Museum De Fundatie in Zwolle als kers op de taart. Mijn schilderij van Theresa May (Europa en de stier) in landelijke kranten en op de televisie, daar ben ik wel tevreden over 😉
  • Stijgende lijn in mijn schilderijenverkoop, niet onbelangrijk.
  • Ik heb verschillende workshops en schilderlessen gegeven en regelmatig een inloopatelier georganiseerd. Modellen en deelnemers in mijn atelier; ze brengen beweging en gezelligheid en er wordt nog hard gewerkt ook!
  • Nieuwsbrieven geschreven voor Solitaire en voor de Academie CRK
  • Tentoonstellingen bezocht, zoals die van Uglow in More (Gorssel), Rembrandt in het Rijks, uiteraard (om Rembrandt kon je niet heen in 2019) maar ook Helen Verhoeven in de Hermitage, Maria Lassnig in het Stedelijk, William Kentridge in Eye, en nog veel meer.
  • Films (bijv. At Eternity’s Gate over het leven van Van Gogh- nu ook te zien op Netflix), boeken (bijv. Schilderslief ‘een prachtig stukje zeventiende-eeuwse girl-power’) en voor het eerst (en ik denk ook wel voor het laatst) naar De Biënnale in Venetië.

Maar 2019 was zeker niet één groot geslaagd feest.
Vind het fake om te doen alsof het leven altijd alleen maar geweldig is. Dat is het voor vrijwel niemand.

Het was een jaar met verdriet, mijn zus overleed, en daarnaast nog een aantal dierbare mensen in mijn nabije omgeving. Dat heeft impact vanzelfsprekend, ook op het schilderen.

Niettemin, Matisse zei:

“Wacht niet op inspiratie. Ze komt terwijl we werken.”

Dat lijken mij wijze woorden. Aan de slag in 2020!

Graag nodig ik jullie uit om op zaterdag 25 januari tussen 11.00 en 16.00 uur De Oude Ambachtsschool te bezoeken vanwege de grote jaarlijkse Atelierverkoopdag. De atelierhouders ruimen hun atelier op. Dat leidt tot de mogelijkheid leuke aankopen te doen voor eerlijke prijzen, zonder tussenkomst van derden, rechtstreeks uit de ateliers.

Ik wil echt ruimte maken voor nieuw werk en daarom bied ik een fors aantal schilderijen aan met 50% korting, zowel groot formaat als klein (zie bovenaan deze pagina).
Komt allen!

Verder geef ik op zaterdag 1 februari weer een fijne workshop portretschilderen met model Melanie.
En op zaterdag 8 februari organiseer ik een inloopatelier met model Ilse. Zie hiernaast voor meer informatie.

Gaan we elkaar zien?

Groet,
Willy

2019 (nr 70 december) Kunstmatige kunst

Kunstmatige kunst. 


stilleven van bloemen, 60 x 40 cm, olieverf op doek 

In between onderwerpen en thema’s vind ik het heerlijk om een stilleven te schilderen. Vraagt geen denkwerk, is niet vernieuwend, is gewoon kijken, kijken en nog eens kijken, en opgaan in verf en vorm, kleur en textuur, tere bloemblaadjes, hoekige stelen. Lekker schilderen dus.

Hoe anders kan het ook, dacht ik toen ik een artikel las in de American Scientist.

Het artikel gaat over het creëren van autonome kunst door computerprogramma’s met behulp van algoritmes. Een algoritme is een reeks instructies die naar een specifiek doel leiden. Vergelijk het (simpel gezegd) met een kookrecept.

Computers zijn in veel dingen veel beter (intelligenter) dan mensen. Kunstmatig intelligent. Computers kunnen externe gegevens interpreteren, leren van die interpretaties, en die lessen gebruiken om -via flexibele aanpassing- doelen en taken te verwezenlijken. Zelflerend dus. Als je deze wetenschap in de kunst toepast krijg je bijzondere resultaten.

Drie Franse kunstenaars hebben duizenden portretten in een algoritme ingevoerd, waarmee ze het algoritme als het ware de esthetiek leerden van de portretkunst. Vervolgens creëerde het algoritme onderstaand portret. Saillant detail: het werd verkocht voor bijna € 400.000,=.


Portret van Edmond Belamy, gemaakt via artificial intelligence.

Interessante vraag: is dit product een kunstwerk?

Al in 1973 werd het programma AARON geschreven, dat volgens bepaalde regels tekeningen maakte. Het verschil met nu, is dat het algoritme geen regels volgt, maar -zelflerend dus- nieuwe afbeeldingen produceert door bestaand werk te analyseren.

De kunstenaar kan spelen met het algoritme, onder meer door selectief te zijn bij het invoeren van bestaande kunst. Of bijvoorbeeld (zie Anna Ridler) door eigen tekeningen n.a.v. film-stills in te voeren en vervolgens met de nieuwe computerbeelden een nieuwe film te maken .

Inmiddels is er AICAN: een programma dat bijna gelijk is aan een autonome kunstenaar en zo goed als zelfstandig werkt. Het programma is gevoed met 80.000 afbeeldingen. In 75% van de beoordelingen dachten kunstkenners dat de kunst gemaakt was door een kunstenaar, in plaats van een computer.

Ik ben benieuwd welke reactie dit oproept bij jou. Spannende ontwikkeling? Gebruik van maken? Zijn kunstenaars overbodig geworden? Of zal het onze tijd wel duren? Dat laatste geloof ik niet, we zitten er met zijn allen midden in. Artificial intelligence is hot en wordt op heel veel meer terreinen ingezet dan je opmerkt. De techniek is fantastisch, het gebruik kan behoorlijk spooky zijn.

Voorlopig toch maar gewoon doorschilderen 😉

Groet,
Willy